Euthanasie vraagt moed van artsen

Dokter, ik wil niet verder

Een patient vraagt om hulp bij beëindiging van zijn leven. Het is een ondraaglijke lijdensweg, uitzichtloos.”Dokter, wil je me helpen? Ik wil niet meer verder”. Daar sta je dan als arts. Opgeleid om mensen gezond te maken. Steeds beter in staat om ziektes het hoofd te bieden. Je staat met lege handen. Alles heb je gedaan om het leed te verzachten. Maar voor de patient is er nog maar één uitweg: sterven. Gelukkig mogen artsen tegenwoordig ook dán de helpende hand bieden. Mits aan strenge zorgvuldigheidseisen wordt voldaan. En terecht.

Openheid van artsen

Tijdens een lezing in Enschede op 19 maart spraken drie artsen openhartig over hun ervaringen: ”Het meemaken van zo’n bewust sterfbed is een mystieke ervaring, een ervaring die uitstijgt boven alles en iedereen, boven, tijd en ruimte. Paradoxaal kun je het een onsterfelijk moment noemen.”

Hun eerste euthanasie in de jaren 90 staat in hun geheugen gegrift. Hoe ze twijfelden, bang waren, niet goed wisten hoe ze het aan moesten pakken, vonden dat ze de wens van hun patient moesten honoreren en kozen voor een handeling die formeel niet toegestaan was. 

Euthanasie niet langer taboe

Tegenwoordig is euthanasie en hulp bij zelfdoding wettelijk toegestaan. Het is steeds minder een taboe. Maar nog steeds een zware opgave voor artsen. De arts geeft voorlichting, vraagt door, bespreekt alternatieven, toetst of de patient weloverwogen tot een beslissing komt. Maar beoordeelt ook wanneer het zover is dat euthanasie gerechtvaardigd is. Dit gaat verder dan een rationele, professionele afweging. Emotie, gewetensvragen en angst spelen niet alleen bij de patient en zijn naasten, maar ook bij de arts. Ja zeggen vraagt moed. Als de arts tot de conclusie komt dat euthanasie gerechtvaardigd is, legt hij de casus voor aan een SCEN arts. Die toetst de casus en komt tot een eigen oordeel. De arts moet dus buiten de veiligheid van zijn spreekkamer treden. Zijn handelen en afwegingen toetsen bij een collega. Opnieuw vraagt dit moed.

Rekening houden met de dokter

Mogen wij onze arts vragen zo’n moeilijke en onomkeerbare beslissing te nemen? Zichzelf zo kwetsbaar te maken? Vragen wij niet te veel? ”Nee!” luidt het antwoord van de aanwezige dokters. ”Het is een onderdeel van onze taak, van ons beroep. Wij moeten er zijn voor onze patienten. En als we dat niet kunnen of niet willen, moeten we de patient helpen iemand te vinden die er wél voor ze kan zijn.”

De dokters adviseren ons wel om het thema euthanasie tijdig bespreekbaar te maken. Zodat in alle rust naar een eventuele beslissing toegewerkt kan worden. ”De voorbereiding van euthanasie vraagt tijd. Dat is niet in een of twee weken geregeld.” De arts heeft tijd nodig, meerdere gesprekken moeten plaats vinden. Maar ook de patient en zijn naasten hebben die tijd nodig. Om de afweging te maken, om naar zo’n beslissing toe te groeien. Om intussen het leven af te ronden, nog mooie momenten mee te maken en rust te vinden. En uiteindelijk de moed te vinden om het leven te beëindigen.

Euthanasie is wettelijk geregeld

Sinds 2002 kennen wij een wettelijke regeling voor euthanasie en hulp bij zelfdoding. Dit is aan artsen toegestaan, mits aan de in de wet beschreven zorgvuldigheidseisen is voldaan. Kern van de wet is dat er sprake moet zijn van uitzichtloos en ondraaglijk lijden en dat de patient in staat is een weloverwogen keuze te maken. Daarmee is er een taak aan het beroep van arts toegevoegd: mensen helpen om te sterven. Bij euthanasie dient de arts de patient een dodelijk middel toe, meestal via een infuus. Hulp bij zelfdoding houdt in dat de arts aan de patient een dodelijk middel ter beschikking stelt. Dit is meestal een drankje, dat de patient zelf inneemt.

Hulde voor de dokter!

Dit alles vraagt moed en integriteit van artsen. Het is een zware taak,  die elke keer weer ingrijpend en aangrijpend is voor een dokter. Hulde voor al die moedige artsen in ons land!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s