De huisarts en de laatste levensfase

Wij kunnen slecht omgaan met de dood

“In Nederland weten wij niet goed met de dood om te gaan. Schrijnend, hoe schraal de omgeving is waarin mensen soms sterven, ook als dat thuis is. Dan kom ik bij ze langs en liggen ze in een klein bedje, met oud beddengoed, een tafel vol vuil serviesgoed. Geen kaarsje, geen bloemetje, niets. Naasten hebben hun handen vol aan alle praktische beslommeringen rond de zieke. Ze krijgen of nemen te weinig tijd om stil te staan bij wat er gebeurt. Het gesprek aan te gaan, de emotie toe te laten, dingen bespreekbaar te maken”

Kansen blijven liggen

Hij is al 25 jaar huisarts. Enthousiast is hij ingegaan op mijn uitnodiging om te praten over de rol van de huisarts rond het levenseinde. Een belangrijk en boeiend thema, waar hij niet altijd de aandacht aan kan besteden die hij zou willen. “Er blijven veel kansen liggen. Kansen om terug te kijken op het leven dat geleefd is. Om af te wegen wat men nog graag zou willen. Om dat te bespreken wat nog besproken moet worden. Om op alle fronten bewust toe te leven naar het einde en zinvol invulling te geven aan de laatste levensfase.”

Het ziekenhuis als wasstraat

“In het ziekenhuis hebben ze steeds meer ‘straten’. Heel efficiënt, alle onderzoeken op een rij. Alsof je door een autowasstraat gaat. Spoelen, soppen, drogen, waxen. Dan horen mensen hun diagnose en prognose binnen een week nadat ik ze op mijn spreekuur heb gezien. Het is te snel, emotioneel is het niet bij te benen. Maar daar wordt geen rekening mee gehouden.  Patiënten nemen en krijgen vaak te weinig rust en ruimte om zich te verhouden tot hun ziekte. Om zelf hun afweging te maken hoe ermee om te gaan. Het ziekenhuis is een omgeving vol toeters en bellen. Alles is gericht op behandelen.” Een patiënt verwoordde het zo: “Ik heb een hekel aan de kreet ‘Opgeven is geen optie.’ Het geeft mij het gevoel dat ik een looser ben als ik moeizaam accepteer.”

Het leven goed afronden

“Ik kan het niet doen op de manier die ik zou willen,” vertelt hij. “Ik zie een patiënt vaak pas weer terug als hij ‘uitbehandeld’ is. Ik moet dan een enorme kloof overbruggen. Er is zoveel gebeurd sinds ik hem heb doorverwezen. Angst, hoop, onzekerheid, onderzoeken, zware behandelingen. En dan tenslotte het bericht dat verdere behandeling zinloos is. Dat vraagt omschakelen van vechten naar accepteren. Toeleven naar het afscheid. Ik zou veel meer tijd en rust willen hebben om patiënten en hun naasten in deze laatste levensfase te begeleiden. Noodgedwongen concentreer ik me vooral op de medische kant. Pijnbestrijding, voorlichting, coördinatie met thuiszorg. Ik heb niet de ruimte om ook stil te staan bij de emotionele, spirituele en zakelijke aspecten die spelen. Dat is niet te combineren met de werkdruk die ik als huisarts heb. Het is prachtig dat iemand als jij die aandacht kan bieden. Zodat het leven op alle fronten goed afgerond kan worden.”

Onderzoek naar palliatief terminale zorg

Publicaties en onderzoeksinformatie over zorg in de laatste levensfase kun je vinden bij het Nivel, het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de gezondheidszorg.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s