Ter beschikking van de wetenschap

Een bijzondere keuze

Rond zijn tachtigste nam hij het besluit. Hij wilde zijn lichaam ter beschikking stellen van de wetenschap. Hij zorgde dat het nodige hiervoor geregeld werd en informeerde zijn kinderen. Veel werd er niet over gesproken. Ondanks zijn leeftijd leek zijn overlijden nog heel ver weg. En toen was het ineens zover. Hij overleed op een besneeuwde dag, in de vroege ochtend. Enkele uren later werd zijn stoffelijk overschot opgehaald. En dat was het dan… of toch niet?

Zijn kinderen keken de wegrijdende auto na

Een paar dagen eerder waren zijn kinderen opgeroepen door het verzorgingshuis. Het ging niet goed met vader. Zijn zoon kwam direct en had nog even contact met hem. De volgende dag kwamen de andere kinderen en de kleinkinderen om afscheid te nemen. Toen was hij al niet meer aanspreekbaar. Na zijn overlijden zaten de kinderen nog een paar uur aan het bed, waarop hij lag zoals hij gestorven was. De instelling deed geen laatste verzorging. Ze liepen mee met de baar, waarop vader naar de auto werd gereden. Ze keken de auto na, tot deze om de hoek verdween. Onwezenlijk, onaf voelde het.

ter beschikking van de wetenschap

Nabestaanden hebben een afronding nodig

Toen zijn overlijden in zicht kwam, spraken de kinderen over de manier waarop ze afscheid zouden nemen. Geen kist, geen opbaarperiode, geen uitvaartplechtigheid, geen condoleance, geen graf, geen urn. Kortom, er was geen houvast. Ze wisten niet goed of ze wel een afscheid wilden organiseren. En zo ja, hoe dan? Al snel besloten ze dat ze toch ‘iets’ wilden doen. Een afronding, een herdenking, een moment om stil te staan bij het leven van hun vader. De familie werd een week later uitgenodigd voor een besloten bijeenkomst. Zijn kinderen maakten een fotopresentatie en een herdenkingsspeech. Het werd een warm samenzijn. Er werden herinneringen gedeeld, verhalen opgehaald, de favoriete taart van vader werd geserveerd. Een herdenking in de stijl van zijn leven. Eenvoudig, luchtig en informeel.

Ter beschikking van de wetenschap

Jaarlijks zijn er in Nederland zo’n 500 stoffelijke overschotten nodig, die met name gebruikt worden voor medisch onderwijs. Wie zijn lichaam ter beschikking van de wetenschap wil stellen, moet daarvoor een codicil schrijven en dit laten registreren bij het anatomisch instituut van een universiteit. De rijksoverheid geeft meer informatie. Het is belangrijk om vooraf de naasten te informeren en de consequenties te overdenken. Het lichaam moet binnen 24 uur na overlijden, maar liefst veel sneller, bij het anatomisch instituut zijn. Daardoor zal niet iedereen die dat zou willen afscheid kunnen nemen van de overledene. Een afscheid of herdenking is van belang voor de nabestaanden, ook al is er geen begrafenis of crematie.

Advertenties

6 thoughts on “Ter beschikking van de wetenschap

  1. Een vriend van me had ALS. Vlak voor Kerst vroeg hij om euthanasie. Ook hij schonk zijn lichaam aan de wetenschap. Afscheid nemen van zijn dode lichaam kon hierdoor alleen zijn dichte familie. En dat blijft een gemis. Maar een heel bijzondere afscheidsviering maakte toch veel goed, en ook de wetenschap natuurlijk dat dit echt zijn wens was. Een koffiemaal na deze viering (zoals in België de gewoonte is) wilde hij niet, maar hij vroeg ons wel op een latere datum allemaal nog eens samen te komen voor een losse drink. Dat hebben we dus nog te goed.

  2. Mooi dat het zo gegaan is; blijft vast een waardevolle herinnering. Even wat anders, ik verbaasde me er over dat deze meneer op zo’ hoge leeftijd nog ‘geschikt’ was voor de wetenschap. Ik merkte laatst dat een paar ziekenhuizen hier eisen stellen aan leeftijden en dat mensen boven de 70 resp 80 niet werden ‘geaccepteerd’…

    • De eisen die gesteld worden verschillen inderdaad per academisch ziekenhuis. In dit geval betrof het de VU in Amsterdam. Overigens is een codicil en overeenkomst met een ziekenhuis geen garantie dat het lichaam daadwerkelijk geaccepteerd zal worden. Dat hangt af van de behoefte op dat moment. Landelijk zijn er jaarlijks zo’n 500 tot 600 lichamen nodig. Het kan dus zijn dat de wens van de overledene uiteindelijk niet ingewilligd wordt en dat er alsnog een begrafenis of crematie plaats moet vinden.

  3. Interessant om dit te lezen, ik heb er nooit bij stil gestaan dat er consequenties zijn, voor de nabestaanden. Het zet me aan het denken.
    dank je wel
    Astrid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s