Reanimatie: redder of beul?

Reanimeren, tenzij….

Uit onderzoek blijkt dat slechts 4 op de 100 mensen van boven de 70 een reanimatie buiten het ziekenhuis redelijk tot goed overleven. Voor mensen van boven de 80 zijn de kansen nog eens de helft. Toch is het beleid dat er altijd gereanimeerd wordt, tenzij vooraf is vastgelegd dat de patiënt dit niet wenst of de arts op voorhand of ter plaatse besluit dat reanimeren bij deze patiënt zinloos is. Argument voor dit beleid is het feit dat er geen specifieke groepen aan te wijzen zijn voor wie reanimatie op voorhand helemaal kansloos is. Gezien de kleine kans op goed overleven bij ouderen vraag ik me af: is degene die een oudere reanimeert nu een redder of eigenlijk een beul?

Ouderen hebben kleine kans te overleven

De kans op goed overleven is voor ouderen toch wel erg klein. Wie de reanimatie in eerste instantie overleeft, brengt na de reanimatie een zware tijd door in het ziekenhuis. Om vervolgens alsnog te overlijden. Bijna alle overlevenden houden neurologische schade over. De helft van hen raakt ernstig gehandicapt. In de onlangs uitgebrachte richtlijn wordt artsen aanbevolen vroegtijdig met de kwetsbare oudere in gesprek te gaan over de wenselijkheid van reanimeren. In de praktijk gebeurt dit nog veel te weinig. De bal ligt dus eigenlijk bij de patiënt. Een realistische 70-plusser zal zich moeten wapenen tegen goed bedoelende redders. En neemt zelf het initiatief om in gesprek te gaan met zijn huisarts en zijn wensen vast te leggen.

Publiek overschat de kans op overleven

Een kleine peiling leerde mij dat willekeurige leken de kans op goed overleven na een reanimatie voor ouderen tussen de 40 en 60 % schatten. Er is de afgelopen jaren dan ook veel campagne gevoerd om bij een hartstilstand snel te handelen en op talloze plaatsen zijn AED’s geïnstalleerd. Ongetwijfeld hebben deze acties de veel te positieve beeldvorming beïnvloed. Daarom zou een stevige campagne op zijn plaats zijn, waarin de kansen en risico’s voor ouderen uitgelegd worden. En waarin zij worden aangespoord zelf het gesprek met hun arts aan te gaan en hun afweging te maken.

Communiceren voorkomt ongewenste reanimatie

Een hartstilstand vraagt om directe actie. Er is geen tijd om dossiers te zoeken. Met een beetje pech is de niet-reanimeren penning naar achteren gegleden en ziet niemand deze. Direct betrokkenen moeten heel goed op de hoogte zijn van de wensen én de tegenwoordigheid van geest hebben in te grijpen als een niet-gewenste reanimatie plaats vindt. En hulpverleners zouden moeten leren om even stil te staan bij waar ze mee bezig zijn. Zodra de reanimatie gestart is, kan prima gevraagd worden om nadere informatie. En dan zal vaker de medische zinloosheid of de wens van de patiënt duidelijk worden, zodat alsnog van verder handelen kan worden afgezien. Hulpverleners willen immers mensen redden en niet hun beul zijn.

Meer informatie

Richtlijn voor artsen: ‘Anticiperende besluitvorming over reanimatie bij kwetsbare ouderen’

Informatie voor patiënten op www.thuisarts.nl

Advertenties

25 thoughts on “Reanimatie: redder of beul?

  1. Op internet vind ik verschillende onderzoeken. Het ene onderzoek geeft aan dat veel 70+ers er redelijk/goed uitkomen het andere geeft aan dat er maar weinig 70+ers redelijk/goed uitkomen na reanimatie. Kun je aangeven uit welk onderzoek jij de informatie haalt Marion?

    • Beste Maria, als bron heb ik gebruik gemaakt van het artikel in Huisarts & Wetenschap van april 2013. De link vind je onderaan mijn blogtekst : ‘Richtlijn voor artsen’. De cijfers in dit artikel betreffen reanimaties buiten het ziekenhuis. Het kan zijn dat de andere cijfers die jij tegenkomt (ook) gaan over de resultaten na reanimatie in het ziekenhuis.
      Groet,
      Marion

  2. Het klinkt cru, maar ik vind eigenlijk dat we het om moeten keren: niet reanimeren, tenzij iemand een penning om heeft met “reanimeer mij”. Waarom mogen we tegenwoordig niet meer gewoon dood gaan? Scheelt ook nog een heleboel geld. Dat moet ook maar eens gezegd worden. Welke politieke partij durft dat als eerste?

  3. Mooi vind ik het verhaal van een verenigingsvoorzitter.
    De man ijverde zich voor het plaatsen van een AED.
    Uiteindelijk kwam de AED er.
    Toen de AED gebruik moest worden, was het de beijveraar
    zelf die zo gered moest worden.
    We zijn een paar jaar verder, de man leeft gelukkig nog, dankzij eigen inzet.

  4. Zijn er ook berichten van 70/80-jarigen die onbewust tegen hun wil gereanimeerd zijn.
    Wat is hun visie na de geslaagde reanimatie? In geval van niet en wel restgevolgen?

  5. Is een niet reanimatiepenning voldoende en mogen ambulance verpleegkundige op grond van deze penning niet handelen?

    • Dag Erica,
      ja, een niet-reanimerenpenning is voldoende en wordt gelijk gesteld met een schriftelijk verklaring behandelbeperkingen. Ook ambulance verpleegkundigen mogen niet reanimeren als ze zo’n penning aantreffen.

  6. Toen ik onlangs een AED cursus volgde heb ik geprobeerd ook het onderwerp ongewenste reanimatie/consequenties van (te) lang reanimeren ter discussie te stellen. Dit werd mij door de leiding zeer kwalijk genomen. Alleen succesverhalen waren welkom. Ik vond deze reactie teleurstellen, niet rechtdoen aan de realiteit en vooral een gemiste kans. Ik vraag mij welke voorlichting AED cursusleiders zelf krijgen over bovengenoemde vragen.

    • Ik vind het een slechte zaak, die je hier beschrijft. Inzicht in kansen én risico’s is van cruciaal belang voor alle betrokkenen. Helaas weet ik niet wat de voorlichting is die de AED cursusleiders zelf krijgen.

      • De verwachtingen van de AED trainers en getrainde vrijwilligers over levensreddend handelen zijn hoog. Zo wordt het totale project ook gepresenteerd aan de samenleving.
        Ik vraag me steeds meer af waarom gezondheidswerkers zoals bijv. artsen, verpleegkundigen hier niet kritischer over zijn. Of heb ik die reacties niet gelezen?
        Het AED project wordt een bepaald moment toch geevalueerd? (Of niet?)

        Hoe zal het niet-reanimeren, met de opkomst van het AED project in de toekomst worden beschouwd? Gezien als strafbare actieve levensbeeindiging? De patient kan immers niet zelf aangeven wel of niet gereanimmerd te willen worden. Een penning is vergelijkbaar met een eerder geschreven wilsbeschikking, de status daarvan staat momenteel ter discussie.

      • Beste Cora,
        het is inderdaad jammer dat juist door professionals soms een te optimistisch beeld wordt geschetst. Het geven van realistische informatie lijkt mij geboden. Daar kunnen wij allen aan bijdragen.

        Je geeft aan dat de status van de wilsbeschikking ter discussie staat. Ik denk dat je doelt op de discussie over euthanasie bij wilsonbekwaamheid (vaak door dementie). Hiervoor wordt de basis gevormd door de Wet levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding. Bij een niet-reanimeren verklaring gaat het om het verbieden van een behandeling. Dit valt onder de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO). Hierin staat dat voor elke behandeling instemming van de patiënt (of diens vertegenwoordiger, in geval van wilsonbekwaamheid) vereist is. Met een niet-reanimerenpenning of -verklaring geeft de patiënt GEEN toestemming en mag de hulpverlener dus niet reanimeren. Dit is geen actieve levensbeëindiging. Bij mijn weten staat de status van deze verklaring niet ter discussie.

    • Ik heb dezelfde ervaring Cora. Recent bij BHV cursus deze getallen genoemd. Maar er werd overheen gepraat en genoemd hoe succesvol reanimatie bij ‘jongeren’ wel niet is. Gemiste kans om een realistisch beeld te scheppen.

  7. Er moet uiteraard goede voorlichting zijn/komen en mensen moeten zelf beslissen, maar is het gevolg van het alternatief: niet reanimeren, altijd dat iemand na korte tijd overlijdt? Is het ook duidelijk wat er dan wel moet gebeuren?

    • Reanimatie wordt toegepast als de bloedsomloop tot stilstand is gekomen en het hart dus niet meer klopt. Zonder ingrijpen zal de patiënt binnen enkele minuten overlijden, omdat de zuurstoftoevoer naar de verschillende organen niet meer plaats vindt. Met name de hersenen lopen snel schade op als er geen toevoer van zuurstof is.

  8. Hoe kom je aan een niet-reanimeren penning? Zal toch beter werken dan mijn codicil in de portefeuille. Zelfbeslissing is belangrijk maar laat het anderen weten.

    • Je kunt een niet reanimeren penning bestellen bij de NVVE (www.nvve.nl). Maar dan moet je wel lid worden van de vereniging. Op internet zijn ook ‘commerciële’ aanbieders die een penning kunnen maken. Ik weet niet hoe het bij deze partijen zit met de bescherming van de persoonsgegevens. Daarom vermeld ik de link hier niet. Maar googlen met trefwoord brengt je er snel.

      • (Ik moest weblink vermelden t.b.v. deze reactie.)
        Bij ons worden na 30 dagen alle persoonsgegevens gewist uit onze bestanden. Wij gaan zeer zorgvuldig met de ons ter inzage gestelde persoonsgegevens om. Wij hebben ze wel nodig om de identiteit van iemand vast te kunnen stellen, waarbij we de naam, geboortedatum, handtekening en pasfoto controleren aan de hand van een kopie van een legitimatiebewijs. Een tikfout in een bestelling is immers snel gemaakt, om maar een voorbeeld te noemen. Indien mensen ons per post pasfoto´s en kopie ID toesturen, dan sturen we dit met de bestelling altijd weer mee terug.
        De klant met zijn/haar wens staat centraal, en daar hoort volgens mij ook bescherming van diens privacy bij.

  9. Het gesprek aangaan met ouderen door hun eigen (huis)arts of specialist, maar ook verpleegkundigen kunnen dit doen. De niet reanimeren penning is een goede manier, ook al kan deze naar achteren zakken. Hulpverleners bij een reanimatie moeten alert zijn dat de penning naar achteren kan zakken. Verder blijft de keuze een beslissing van de individuele mens, dat is ons zelfbeschikkingsrecht. Marianne Tijssen-Humme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s